Bengi Semerci Enstitüsü’nden bir eğitmen ile “Tuvalete Merhaba”diyerek çocuklarımızın tuvalet eğitimi için hazır olup olmadığını öğreneceğiz.
Tuvalet eğitimi gerekli mi değil mi ? her türlü fikir için sizi orada görmek isteriz blog yazın yazmayın 🙂

Benim sevgili dostum Iraz.. sonunda Adana’da yaptığı oyun gruplarını İstanbul’a geldi.. ÜStün Dökmenin Küçük Şeyler Anaokulu’nun da psikoloğu oldu 🙂 Ancak oyun gruplarını bırakmadı. Iraz’ı biraz daha tanıyabilmek için Annelerin dünyasında yazdığı harika yazıları da okuyabilirsiniz.

Ticari kurumların sağlayamadığı sıcaklık ve buna eşlik eden anne duyarlılığında psikolog bakış açısı ile Iraz’ın oyun grubu birlikteliği haftada bir  Cumartesi veya hafta içi ortaklaşa belirlenen bir gün, her grupta en az 3 en fazla 6 çocukla bir saat olarak gerçekleşiyor, yaş aralıkları ise 9- 14 ay, 15- 24 ay, 24-36 ay, 36 ay ve üzeri olarak belirlenmiş.
Her yaş grubu için özel olarak hazırlanan oyun grubu programı alternatif eğitim modellerinden faydalanmaktadır ve oyun gruplarına materyal getirmenize gerek yoktur.

Ben şimdi onun kelimeleri ile oyun gruplarını okumaya davet ediyorum sizi. Kendisine ulaşmak için aşağıdaki bilgileri de kullanabilirsiniz.

Uzman Psikolog Iraz Toros Suman
iraztoros@yahoo.com
0506 380 70 81

PSİKOLOG KOORDİNASYONUNDA OYUN GRUBU

Bebeklerin ve çocukların yaşıtlarıyla zaman geçirmeleri psikososyal gelişimlerine dikkate alınmayı gerektirecek kadar katkı sağlar.
Oyun, çocuğun kendi deneyimleriyle öğrenmesinin en etkili yoludur.
Oyun uyumdur.
4 psikomotor gelişim alanının (dil-bilişsel, ince motor, kaba motor, sosyal beceri- özbakım) her hafta beslendiği ve uyarıldığı, 6 ayda bir düzenli olarak gelişim envanterinin uygulandığı sıcak bir araya gelmeler ve oynamalar.

Beklenen kazançlar: Uyum sağlama ve öğrenme becerileri yüksek, sosyalleşmeyi içselleştirmiş bir çocuk, alternatif eğitim metodlarina öncelik tanınan yeni bir anne bakış açısı, klasik oyuncaklara alternatif doğal ve geri dönüşümle kazanılmış oyuncaklarla keyifli oyun saatleri.

Hizmet verdiği alanlar ise aşağıdaki gibidir:

OYUN GRUPLARI  VE AİLE  DANIŞMANLIĞI

GELİŞİM DEĞERLENDİRMESİ

•    Zeka testleri
•    Gelişim Geriliği
•    Öğrenme Güçlüğü
•    Gecikmiş  Konuşma
•    Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu
•    Çocukların Gelişim Özellikleri ve Genel Gelişim Değerlendirmesi
•    Yaygın Gelişimsel Bozukluk ( Otizm, Asperger Sendromu, Reaktif Bağlanma Bozukluğu)

ÇOCUK ODAKLI DANIŞMANLIK

•    Tuvalet Eğitimi
•    Uyku Problemleri
•    Yeme Problemleri
•    Uyum Problemleri
•    Davranış Bozuklukları
•    Çocukluk Çağı Depresyonu
•    Okul Reddi ve Okul Problemleri
•    Çocukta Kaygı Bozuklukları ( Alt Islatma, Tırnak Yeme, Parmak Emme, Yalan Söyleme, Öfke Nöbetleri, Saldırganlık, Tikler)

ANNE-BABA ODAKLI DANIŞMANLIK

•    Kreş Seçimi
•    Sağlıklı Bağlanma
•    Ebeveynlik Stilleri
•    Kardeş Kıskançlığı
•    Çocukta Yaratıcılık
•    Sağlıklı Sınır Koyma
•    Çalışan Anne ve Çocuk
•    Boşanma Sürecinde Çocuk
•    Aile İçi İletişim Problemleri
•    Zeka Gelişiminde Ailenin Rolü
•    Özgüveni Yüksek Çocuklar Yetiştirmek
•    Pozitif  Disiplin (Ödül ve Ceza Gerçekten Faydalı mı?)

Erin’in tuvaletini fark etmesi ve bunun için gerekli yerleri kullanması için neler yaptım(ık) ??
Öncelikle bir eğitim vermedim.. bu çıkış noktamdı .
Annem her zaman bizim 14 aylıkken bezden kurtulduğumuzu, gece gündüz bağlamadığını gururla anlatırdı. Benim için ütopik bir durum gibiydi çünkü gece için en basitinden emziriyordum ve bezini atamazdım. Bunu önemsemedim.. bezi atmak için bir uğraş vermek üzerine kurmadım meseleyi bez elbet atılacaktı: şu anda ben bezle dolaşmıyorum değil mi ??

Sadece yemek-içmek-uyumak kadar doğal olan tuvaletini yapma olgusunu anlatmak gerekiyordu. Bunları düşündüğüm bir zamanda şimdilerde dilimize çevirilen ” bezsiz bebek ” kitabının akımı ile karşılaştım;ilk olarak burada gördüm, daha sonra kitabı elde etmek konusunda sıkıntı çekince biraz internette araştırdım annemin tecrübeleri ile harmanladım..bu dönemde Erin 8-9 aylık civarındaydı.

Öncelikle gidip bir oturak aldım ve banyonun ortasına koydum. Beraber yemek yerken sofra kurup her öğün için beraber yediğimize ve bir düzene alıştığına ve de bu düzenden dolayı ben elimde kaşık köşe bucak koşturmadığıma göre burada da düzen işi işe yarayacak ve ben model olacaktım: oldum!!.
evimizde banyonun kapısı hiç kapanmadı ve olay anında olayın ne olduğu anlatıldı hep Erin’e.. bu arada yine dönem  8-9 aylık. Yani bezsiz akımının temeli olan “Elimination Communication (EC)” yani tuvalet iletişimini kurmaya başladım. Bu dönemde bezi ile tepki vermeden oturağına oturuyordu Erin.. daha sonraları oturakta beziyle beraber ses çıkartmaya yani kendice tuvaletini yapmaya başladı. Ben tuvaletten çıkarken O’nunda bezi bile olsa altını temizler gibi yapıp, oturağı boş bile olsa tuvalete döker gibi yapıp beraber sifonu çekip el sallayıp olmayan çişimizi yolladık ve klozetin kapağını kapattık. Bu önemli çünkü bir rutin her zaman öğretilerde işe yarıyor. Tıpkı bebekken yapılan uyku öncesi banyo, masaj rutini gibi.
Zaman içerisinde bezini çıkartmamı talep etti ama yine de tuvaletini oturağına yapmıyordu. Kendi talep ettiği için evin içerisinde bir süre bezsiz dolaşmasına izin verdim. Burada önemli olan nokta: ” ayy aman evim kirlenir”endişesinden sıyrılıp gerekiyorsa halıları kaldırmak ya da bu bezsiz gezdiği süre içerisinde kolay temizlenir bir odada kalmak. Bezsiz bebek kitabında da sanırım böyle bir öneri var.( kitabı henüz okumadım)

Yaz geldiğinde ise yazlığa gittiğimizde bütün gün uyku saatleri hariç bezsiz gezmesini sağladım. Bu neyi fark ettirdi ?? Bezi altında olan çocuk tuvaletini yaptığını fark etmez kasları da henüz kuvvetli olmadığından tuvaleti yapar ve farkında olmaz. Bezi olmayan bir çocuk ise bacaklarının ıslanması sonucunda orada değişik bir durum olduğunu fark eder hatta daha sonra bezini bağladığınızda çişini yaptığında yerde arar.. Bu noktada anlatmak gerekiyor ” bak yavrum işte sen şimdi çiş yaptın bezin olduğu için yere gelmedi ama bezin olmadığında yere geliyor ” gibi.. ciddi bir sabır işi: elinde bezle uzunca bir süre gezmek gerekiyor.
İkinci yazlık turumuzda yine altının açık olduğu zamanlarda fark ettim ki bahçeye gidiyor belli bir yere çişini yapıyor. Yine bu noktada konuşmalar devreye giriyor ancak hiçbir zaman “gel gidelim çişimizi tuvalete yapalım” gibi bir talepte bulunulmuyor yani ben bulunmadım. Bu dönemden itibaren biraz daha hazır olduğunu gözlemlemeye başladım ve oturağını olduğu yere getirdim bıraktım böylece çişi geldiğinde kendi oturmaya başladı. Eve döndük  ve bir sabah kahvaltısında “anne çiş ” dedi ” nereye yapmak istiyorsun” diye sordum banyoyu gösterdi, bende alıp klozete oturttum bir klozet adaptörüne.
Büyük tuvaleti geldiğinde ise bezine yapmasına izin verdim ve gelip bana bezini çıkartmasını söylemesini bekledim. Büyük tuvalet küçüğünden daha kolay oldu. Şimdilerde çişini kaçırsa bile ki kaçıyor ve bu durum 5 yaşına kadar normal büyük tuvalet konusunda bu yöntem %100 başarılı oldu: sokaktayken bile bezine yapmak istemiyor.
Sonuç olarak:

Bezsiz bebek konusunu ilk duyduğumda doktoruma sordum, pek tabii aldığım cevap: “2 yaşından önce kasları kuvvetli olmaz, psikolojik olarak doğru değil v.s v.s” Burada sorarken yanıldığım tek şey sorumun “eğitim” üzerine olmasıydı. Çocuğun tuvalet olgusunu anlamasının eğitim kelimesi ile yakından uzaktan bir alakası olmadığını birden bire bir aydınlanma ile çözdüm 🙂 ben oğluma çişini gidip tuvalete yapmasını öğretmek yerine tuvaletin nereye yapıldığı konusunda model olacaktım.. sanırım oldum da.. evet 2 yaşından önce tuvaleti gelse bile tutamaz olabilir ama olayı kavraması bundan daha önemli. 2 yaşından sonra, tam da bağımsız olmak konusunda itirazların başladığı bir dönemde bunu eğitim altında vermek ikimizi de yoracaktı diye düşünüyorum. Kaldı ki şimdi 21. Ayını bitiren oğlum herşeye ı-ıh diyor !!:)

Tuvaletini tutma konusuda ise söyle bir yorum daha var: merdiven inip çıkabiliyorsa hazır demektir.
Bu doğru bir önerme olsa bile esas önemli olanın “duygusal yeterlilik” olduğunu öğredim. Bunu söyleyen pedagogumuzdu bu arada.
Bir çocuk merdiveni uçarak inip çıksa bile duygusal yeterliliği olmadığı sürece stress altında kalabilir. Bu duygusal yeterlilik 10 aylıkken de yeterli olabilir 3 yaşında da..
Burada önemli olan çocuğu baskı altında bırakmamak, çocuğu gözlemlemek.
Yine de katılmadığım birşey bunun 2 yaşından sonra olması gerekliliği..

Erin şu anda 21 aylık. Uykusu hariç bezini takmıyoruz, büyük tuvalet konusu kesin çözüme ulaştı küçüğünde ise hala ben tuvalete götürüyorum. İlk başlarda 10 dakika da bir gitmek gerekiyordu ( bu 18 aylık civarında) şimdilerde içtiği sıvı miktarına göre yarım saat ile 1 saat arasında değişiyor. Zamanlada daha uzun süre tutmaya başladı. Bu tuvalete gitmeler sıradında başta ” çişin var mı ??” diye soruyordum o da “yok” diyordu sonra fark ettim ki sormak yerine bunu rutin olarak elinden tutup beraber tuvalete gitmek olarak değiştirmek daha çok işe yaradı.
Klozette/oturakta oturmasını sağlamak için ise çocuk dergiler işe yarıyor ya da beraber şarkı söylemek. ;
Bir de bir ritüel 🙂 :

Tuvalete girmeden önce pantolonu çıkartırken lavaboda ellerini yıkamasına izin vermek , pantolonu indirince klozete oturrmak ve dergi okumak beraber bittiğinde bir parça tuvalet kağıdını kendisine verip silmesini sağlamak sonra sifonu çekmesine ve oraya bıraktıklarına ell sallamasını “bay bay” demesini sağlamak hatta daha da ilerisi klozet fırçası ile temizliğini yaptırmak ve sonra elleri yıkayıp havlu ile kurulayıp ” bay bay banyo” diyerek oyuna dönmek..

Hepsini eğlenceli bir oyuna çevirmek bunu eğitim gibi başta kendimiz görmemek ve çocuğumuzla beraber eğlenmek..

En başta yazmam gereken ama sona bıraktığım en önemli şey ise :SABIR..
Bugüne kadar Erin’e anlattığım hayat tecrübelerim içerisinde en çok zaman alan ve sabır isteyen konu tuvalet oldu hala da devam ediyoruz bu konu başlığına..

Tüm konularda ve tuvalet konusunda bebeklere bebek gibi davranmazsak onların birer birey olduğunu düşünür ve o şekilde derdimizi anlatırsak anladıklarına inanıyorum. Tıpkı onlar da bizim gibi düzeni seviyorlar. Karmaşa içerisinde yaşamak kolay gelmiyor: karmaşık oyuncaklar, dağınık yemek düzenleri, pis kokulu bezler!!..

Peki neden bezden kurtarmak istedim: ben uğraşmak istemediğimden değil.
Birincisi benim de tenime 7/24 bir bez değse ve çişimi buraya yapıyor olsam cildim ve ruhum deli olurdu herhalde diye düşünmem ikincisi ise çevre!.. atık oluşturmamak.
Bir de erkek bebeklerin uzun süreli bez kullanmaları ile ilgili kısımlar..
Bezsiz bebek kitabında çok hoşuma giden bir cümle var ( evet hala okumadım 🙂 parça parça biryerlerden okuduklarım bunlar)

Biz bebekleri önce beze alıştırıp sonra bezden kurtarmaya çalışıyoruz!! 🙂

26. aydan sonra ekleme:

Bir erkek çocuğunuz varsa bezi çıkarttıktan sonra ( uykularda ve sokakta takmaya devam etseniz bile) cinsel kimliğini anlamaya başlıyor. Bu dönemde anneden çok babanın model olması daha faydalı oluyor.
Önceleri sadece evde bezsiz dolaşırken 2 yaşına yakın bir dönemde parka giderken elime bir kavanoz alıp bezsiz çıkartmaya başladım. Arada çişi gelip gelmediğini sorup geldiyse bir kenara çekip kavanoza yaptırtım. Sonraları tutma süresi arttıkça eve dönene kadar yapmamaya başladı. Öğlen uykularından da kuru kalkmaya başladığında uykuya bezsiz yatırdım. Bunu yapmadan önce kendisine anlattım. ” Sen artık uyurken çiş yapmıyorsun o yüzden bezini bağlamayacağız tamam mı??” diye.. arada kaçırabileceğini bunun önemli olmadığını rahat uyumasıgerektiğini de anlattım. Bir süre sonra gece bezini de istemedi. Bir akşam denedim ama baktım çişe kalkmıyor uyumaya devam ediyor o gece bezini bağlayarak çözdüm işi ve daha hazır olmadığını/mızı anladım. Ama Erin ısrarla gece yatarken bez istemediğini söyleyince ” o zaman gece seni uyandıracağım tuvalete gideceğiz” diye anlattım. O gece sorunsuz uyandı. 26. ayda artık gece bezini de kesmiş bulunuyoruz. Gecede 3 kere uyandırıp tuvalete götürüyorum zamanla bunun da sayısı azalacaktır. Zaten eğer çişi yoksa uyanmak istemiyor bunu da son günlerde gözlemledim bu durumda bir iki saat sonra tekrar deniyorum.

Son olarak bu zamana kadar yaptıklarımıza “eğitim” demek istemiyorum. Beraber bir tuvalet alışkanlığı edindik. Rahatlığı hisseden oğlum bezi terk etmek için elinden geleni kendisi yaptı. 2 yaş sonrasına yani inat zamanına bıraksaydım bu kadar kolay anlayamayabilirdi bence. En önemli iki kelime ” sabır” ve “gözlem” diye düşünüyorum.

Herkese bu süreçte kolaylıklar diliyorum. elbet bezden kurtuluyorlar sadece bu kurtulma döneminde onları üzmemek bizim görevimiz. Bir de bezi olmayan bir bebek gördüğümüzde ” bak ..’nın bezi yok gördün müüü?? ” cümlesini kurmamak .. bunu çok duyuyorum ve üzülüyorum. Onlara zaman vermek lazım.. kendi alışkanlıklarımızı düşünelim..ne zor terk ediyoruz değil mi ??

İşte kitaptan alıntı bir bölüm :

Bir bebeği tuvalete veya lazımlığa oturtmak aklınızın ucundan bile geçmez. Çünkü günümüzde “bir bebeğin tuvaletini beze yapmasından daha doğal ne olabilir ki” düşüncesi hâkimdir. Bebeklerin fıtratında doğdukları andan itibaren temiz olmak vardır. Bu yüzden küçük veya büyük tuvaletlerini beze yapmaya koşullanmamışlardır. Ama hazır bezler bağlana bağlana bebekler ve çocuklar bir süre sonra tuvalet ihtiyacının beze yapıldığını öğrenirler. Bu durumda ebeveynlerin karşısına iki süreç çıkar. Önce bebek, tuvaletini beze yapmaya alışır, daha sonra ise ondan bu alışkanlığı terk etmesi istenir. Bez yerine tuvaleti kullanması beklenir. Oysa bebekler, doğuştan sahip oldukları bedensel farkındalıklarını hiçbir zaman kaybetmek zorunda değiller. Bu farkındalık muhafaza edilerek bebek, tuvaletini beze değil, lazımlığa veya klozete yapabilir. Hayal edin. Ona eğitmeye ve alıştırmaya yönelik herhangi bir çaba sarf etmeden, zorlamadan, hoşgörü içinde tuvaleti kullanmayı öğretiyorsunuz. Bunu gerçekleştirmek hiç de zor değil. Tuvalet ihtiyacı, tıpkı yeme, içime ve uyuma gibi doğuştan gelir. Bebekler veya çocuklar konuşamasalar da ihtiyaçlarını belli ederler. Yemek, uyku, ilgi gibi taleplerini nasıl belli ediyorlarsa tuvalet ihtiyaçları için de bazı işaretler verirler. Önemli olan bu ihtiyaçları ve işaretleri anlayabilmektir.

YANLIŞ FİKİRLER VE YANILGILAR
Bazı insanlar, ufaklıklarımın çok küçük yaşta iç çamaşırı ile dolaştığını duyduklarında tepki gösterdiler. Çoğu insanın ilgisini çekmesine ve bu durum onları şaşırtmasına rağmen çoğu kez Tİ’nin kendi aileleri için uygulanabilir olup olmayacağı konusunda şüpheliydiler. Aşağıda, ebeveynlerin, Tİ yaşam tarzının kendileri için işe yaramayacağını düşünmelerine sebep olan en önemli nedenleri sıraladım.

1. “Bu yöntemin çocuğu değil, ebeveyni eğitmek olduğunu düşünüyorum.” Tİ uygulayıcıları bunu çok duyar. Eğer bebeğinizin ne zaman acıktığını veya uykusu geldiğini söyleyebilmeyi öğrenmeyi, “eğitilmek” olarak kastediyorsanız cevabımız “Evet” olacaktır. Bebeğinizin, tuvalete çıkma ihtiyacında verdiği işaretleri okuyabilmeyi öğrenmek, ebeveyn eğitimi olarak kabul edilebilir. Buna rağmen bunun tamamıyla eğitmek hakkında olmadığını vurgulamayı tercih ediyorum. Tİ, yaşça büyük bir çocuğa, tuvaleti kullandırmak üzere verdiğiniz, bir tuvalet eğitim şekli değildir. Basit bir ihtiyaca cevap vermek yoluyla, gözünüzden bile sakındığınız bebeğinizle iletişimi başlatıp dengeyi tutturmaktır. Bu yolda “eğitilmekte” olumsuz bir şey yoktur. Her şeyin ötesinde “eğitime” odaklanmanın bizi Tİ yönteminin, gerçekten bahsettiği şeyden uzaklaştırdığını fark edin. Tİ, sonuç (hiç kimseye ihtiyacı kalmayacak şekilde tuvaleti kullanmayı öğrenen bir çocuğa sahip olmak) ile çok fazla alâkalı değildir. O, iletişim süreciyle ilgilidir.

2. “Çocuğum büyüdüğünde buna kendiliğinden alışması daha kolay olmaz mı?” Elbette, tüm çocuklar yürüme çağı veya okul öncesi döneme geldikçe tuvalet yapmakta bağımsız hale gelirler. Bu dönemde kendi başlarına tuvalete gitmeyi başardıkları için hem memnun olduklarına hem de öz saygılarının geliştiğine şahit olursunuz. Bunu görmek mükemmel bir şeydir. Fakat Tİ yönteminin uygulandığı bebekler, bundan çok daha önce vücutlarını tanıyarak tamamıyla bağımsız olma fırsatına sahip olurlar ve sadece bez bağımlısı olmayan çocuklar için tuvalete geçiş, çoğu kez daha problemsizdir. Sekiz aylık bir bebeğin, tuvaleti kullanması gerektiğine dair verdiği işareti gördüğünüzde veya bir yaşındaki bir çocuğun lazımlığa doğru koşuşuna şahit olduğunuzda ve tüm bu süreç boyunca onu kendi iradesini kullanmaktan aldığı hazzı gözlemlediğinizde, Tİ yöntemi uygulanan çocukların, eşsiz bir duygu olan kendi kendine yetme becerisini ve kendini bilip anlama yetisini kazanacağına şüpheniz kalmayacaktır.

3. “Evimin her köşesinde pislik görmek istemiyorum. Batı toplumunda Tİ yöntemini uygulamak zor değil mi? Bazı ebeveynler, geçici olarak halıları çıkarmak, muhtemelen Tİ uygulamasını, tek bir odada bulundukları zaman uygulamak gibi evlerinde birtakım değişiklikler yapacaklar. İlk öğrenme dönemi fazla uzun sürmez. Bebeğiniz ve siz iletişim kurmayı öğrendikçe muhtemelen baş etmek zorunda kalacağınız çok daha az kaçırmanız olacaktır. Bunun yanında, bir çocuğa, geleneksel yöntemlerle tuvalet eğitimi verecek olursanız muhtemelen kaçırmalarınız olacaktır. Eğer daha rahat etmenize yardımcı olacaksa bezleri yedek olarak; hatta tam zamanlı kullanabileceğinizi unutmayın. Birçok ebeveyn Tİ yöntemini tamamen terk etmeden uyguluyor.

4. “Tİ yöntemi –sürekli çocuğunuzun etrafında dolanıp tuvalete çıkmasını (küçük veya büyük tuvaletini yapmasını) beklemek – garip değil mi?” Çocuğun etrafında dolaşmak konusunda şunu söyleyebilirim; çoğu ebeveyn yeni doğan bebekleriyle zaten yakın temas halindedir. Tİ yöntemini kullanan ebeveynlerin, tüm zamanlarını bir sonraki küçük veya büyük tuvaleti beklemekle geçirdiği düşüncesi bir yanlış anlamadır. Ebeveynler; tıpkı bebeklerinin yeme ve uyuma ihtiyaçlarını algıladıkları gibi tuvalete çıkma işaretlerini de çabucak kaparlar. Tüm zamanlarını bu konu hakkında düşünerek geçirmelerine gerek yoktur. Ayrıca ebeveynler Tİ yöntemli bebeklerini, küçük ve büyük tuvaletini aynı anda yapmaya başlayarak bezli bebeklerden daha az sıklıkta ihtiyaç giderdiklerine şahit olu¬yor¬lar. Muhakkak Tİ yöntemini hareketli bir bebek üzerinde uygulayabileceğiniz yeni yöntemler mevcuttur. Eğer emekleyen, etrafı araştıran, yaşça büyük bir bebeğiniz varsa ne kadar uğraşırsanız uğraşın, onu yakınınızda tutmak zor olabilir. Fakat bebekle iletişim içinde olmanın verdiği bir getiri, ben başka bir odada olsam bile –çoğu Tİ uygulayıcısı ebeveynde olduğu gibi– onun tuvalete çıkmak zorunda olduğunu bilebiliyorum. Tİ yolculuğu sırasında, böyle bir bilinç kazanacaksınız.

5. “Bebeğim tuvalet ihtiyacını niçin ifade etmek zorunda olsun ki? O sadece bir bebek! Onun bez kullanmasına ve rahat olmasına neden izin veremiyorum?” Bebeğinizin, kendi bezini kirletmemek bilincine sahip bir fıtratta doğduğunun farkına vardıkça onun kendi fıtrî kabiliyetlerinin dışında bir şeyi ifade etmeye veya yapmaya zorlanmadığını anlayacaksınız. Aslında bir bebeğin tuvaletini yapmak için verdiği işaretleri görmezden gelmekle ondan fıtrî kabiliyetini kullanmamasını ve bunun yerine muhtemelen hoş karşılamayacağı bir şeye katlanmasını istiyoruz. Tİ yöntemli bebekler, tuvalete gitmekte o kadar rahattırlar ki çoğu kez bunu başarırlar. Bu da bir bebeği Tİ uygulamasına başlatmakla ondan bir şey talep etmediğimizin açık bir göstergesidir. Bununla birlikte, bir bebek için bezsiz dolaşmaktan daha rahat ve kolay ne olabilir?

6. “Bakılacak büyük çocuklarım da var.” Büyük çocuklar ilginin azalmasına alışkındırlar. Siz bir bebeği beslerken ve altını değiştiriyorken bile yanlarında bulunabileceğinizi çabucak öğrenirler. Yaşça büyük erkek ve kız kardeşler, kendilerinden yaşça daha küçük kardeşleriyle ebeveynlerinden daha fazla iletişim kurabilirler. Daha sezgisel olabilmektedirler. Birçok kez, ben izleyemediğim zamanlarda, Benjamin’in, henüz bebek olan kardeşi Daniel’in tuvalete gitmesi gerektiğini bana haber verdiğini hatırlıyorum. Erkek kardeşler ve kız kardeşler dahi mükemmel modeldir; bebekler kendi kardeşlerinin tuvaleti kullanışını izlemek yoluyla çok şey öğrenirler. Siz ve Tİ uygulamalı bebeğiniz arasında sağlamış olduğunuz gelişmiş iletişim şekli nasılsa çocuklarınızın birbiri ile sağlayacağı iletişim de öyle olacaktır.

7. “Ev dışında çalışıyorum.” Tİ iletişim hakkındadır ve herkes bir çocuk ile iletişim kurmayı öğrenebilir. Eğer eşiniz, akrabalarınız veya bakıcınız, anlamadıkları için Tİ yöntemini denemekte isteksizlerse onlara biraz zaman verin. Bebeğiniz, büyüdükçe bakıcısı ile nasıl iletişim kuracağını çözebilir. Bebeğiniz, sadece sizin yanınızdayken Tİ yöntemli hale geliyorsa bu da iyi sayılır; tıpkı bebeklerin hem meme hem de biberonu birlikte kullanmayı öğrenebilmesi gibi bezlerden lazımlığa geçiş de çok kolay olabilir.

8. “Aşırı bunaldım.” Tİ yöntemi, yarı zamanlı uygulanabilir; tıpkı benim Daniel’e bebekliği döneminde yaptığım gibi. O zamanlar, amacım sadece uyanık olmaktı ve Daniel’e bedensel farkındalığını koruması amacı ile tuvaletini yaptığında altını değiştirmek, (zamanında lazımlığa oturtamasam bile) bilfiil her tuvalet ihtiyacının farkında olmak ve Tİ’nin önemini vurgulayamadığım zamanlarda da bu yöntemi uygulamaktı. En can alıcı nokta, iletişime odaklanmaktır; asıl iş olan çocuğunuzu zamanında “yakalamak” konusu, iletişim kurmak ve çocuğunuzun ne yaptığını fark etmekten daha az önemlidir. İnsanlara, genellikle bunu günde sadece yarım saat denemelerini tavsiye ederim; bebeğinizi alt açma pedinin veya kumaş bezin üzerinde altına bir şey bağlamadan, çıplak olarak durmasına izin verin. Veya bebeğinizi banyo yaptırmadan önce, lazımlığa oturtun ve bunu eğlenceli bir alışkanlık haline getirin. Tİ, yarı zamanlı olarak devam edilse bile kalıcı, güzel bir tecrübe haline gelir.

9. “Şehirde yaşıyoruz” veya “Devamlı hareket halindeyiz.” Elbette şehirde yaşayan bir Tİ uygulayıcısı olmanın zorlukları vardır; fakat kolaylıkları da bulunmaktadır. Sadece alışmanız gerekiyor. Bebek bezi çantanıza, son derece hafif plastik bir kâseyi koymak zor bir mesele değildir; her şeyden önce çok sayıda bez kullanmıyorsanız yeterli derecede yer vardır. Aynı zamanda, bir ebeveynin, bir günün beslenme ve uyku programlamasını serbestçe düzenleyebilmesi gibi, siz de bebeğinizin tuvalete çıkma işaretlerinin farkına vardığınız zaman, evin dışına çıkmak için en uygun anları tespit edebileceksiniz. Çoğu ebeveyn, hayat hareketlendikçe veya dışarı çıktığında, bezlere daha fazla güvendiğini ifade ediyor ve bu da tamamıyla iyi sayılır.

10. “Bu yöntemi denemeye karar vermiştim; fakat hâlen işe yaramıyor -birçok kez kaçırmamız oldu. Henüz bebeğimle iletişimde değilim.” Tuvalet iletişimi her toplum tarafından uygulanırdı ve herkes birbirine destek vererek birbirine rehberlik ederdi. Günümüzde olduğu kadar yaygın değildi. Şimdi ise başarılı olmak için, internet üzerinden, yerel Bezsiz Bebek destek hattından veya bu konuyla ilgili yazılan kitaplarla destek aramak gereklidir. Zaman zaman cesaretinizin ve hevesinizin kırılması durumu geleneksel tuvalet eğitimi sırasında da görülür. Bu, Tİ yöntemini uygulayan kişiler arasında da yaygındır. Kitap boyunca, her gelişimsel aşamada, çocuğunuzla iletişimin kesildiğini hissettiğiniz zamanlarda, ona nasıl yaklaşacağınızı anlatacağım.

Sonbaharın en güzel pazar günlerinden birini Şebnem ve Kerem’in bahçesinde yaşadık.. sessiz, yeşil,bol topraklı,taze domatesli,dalından kiwili,köy tereyalı,yumurtalı kahvaltılı,mis gibi böğürtlenli..
Bu güzelliğin karşısında Erin öğleden sonra anlamsız bir şekilde bir ateşe sahip oldu.. eve döndüğümüzde yatana kadar kucağımda, göğsüme başını koyup koltukta kıpırdamadan yattı.. sağa sola döndü, etleri ağrıyordu sanırım.İlk defa bu kadar halsizdi.. sabah kalktığında ise hiçbirşeyi yoktu: anlamadık..

Bu hafta sanat aktivitelerine suluboya ekledik.. fırçayı suya batırıp boyaya süreceği ile ilgili süpheleri oldu Erin’in 🙂 parmağıyla devam etmeyi tercih etti 🙂 Oyun grubunda ise elişine el attık. Önce pek ilgisini çekmese de sonra çıkartmalar biraz ilgisini çekti.

Ertesi gün kırtasiyede alışveriş yaparken kullandığı çıkartmaları görünce bana ” nemnem,damba” ( Şebnem, Damla) diyerek burnunu gösterdi. İlgisini çekmediğini düşünmenin ne kadar hata olduğun fark ettim.. şimdi evde çıkartmaları yapıştırıyoruz 🙂 Bu arada biz çok eğlendik..

bunu Erinle yaptık: 

Bu da benim sanat eserim.. fena değilim 😛 

Erince de bunun adı : ABAMBU ani kardan adam 😀

“Abu” ( Ebru ) ablası oğlumun..TETE’nin isim sahibi.. 🙂 telif hakkı ödeyeceğiz kendisine söz 😛 Bir akşam boyunca esir aldı kendisini.. ne kadar oyunu oyuncağı marifeti varsa döktü ortaya..bu aralar eve sevdiği kişiler geldiğinde elinden tutup odaya hapsediyor. Odasında oynamaya alıştırmamız güzeldi ama akşamları salonda oturmak istediğimizde artık biraz sıkıntı yaşıyoruz: İlla ki odasına biri gidecek onunla..

Bu haftanın bir kaç ilki de var..

Öncelikle Alpay ve ben, Erin’i pazar günü babaanne ve dedeye bırakıp başbaşa bir Eminönü turuna çıktık. Uzun zamandır ya ben Erine bakıyordum Alpay işine ( ki bu çok az oluyor 🙁 ) ya da Alpay Erine bakıyor ben işime.. Anneanne Erine baktığında ise sadece ikimizde işimize!!.. keyfe keder bir günü başbaşa geçirmeyeli ne çok olmuş..Çocukla ilişkilerde bunun yapılması gerekiyor. Arada çocuk da anne-baba da nefes almalı.. çocuğu bırakıp gitmek her ne kadar sevgisizce görünse de aslında bunun daha büyük bir sevgi olduğu ironisi var.. tıpkı çocuğu çok sevdiğin için istediği herşeyi yapmanın aslında büyük bir zarar olduğu.. yapmazsan dışarıdan ” ne kötü anne baba” damgası yediğin aslında çocuğunu çok sevdiğin için ona zarar vermek istemediğin için herşeyi yapmadığın gibi.. karışık oldu.. ironik bir durum anlatması da zor oldu..

Sonuçta çok güzel bir pazar gününde gezdik, arka sokaklarda hamalcı kahvesinde kahve içtik, fotoğraf çektim,nefes aldık..

Bir diğer ilk ise -sonunda bu sabaha gelebildim- : Artık sokağa bezsiz çıkıyor Erin..Pazar günü babaanne/ dedeye giderken de takmamıştık ama sonuçta eve gidiyorduk. Bu sabah bir cesaret parka giderken bezini takmadım. Evden çıkarken tuvalete girdi, parkta oynadı, sürekli sordum hatta yanıma kavanoz bile aldım belki gelirde yaptırırım diye. Ama kavanoza da yapmak istemediği gibi evde yapacağını belirtti 😀 ..Eve dönene kadar tuttu ve galiba bir devir daha başladı bizim için..

Bir anne için yapı taşları nelerdir bilmiyorum ama tuvalet galiba büyük bir yapı taşı.. sanırım taşı doğru yerine koymayı beceriyoruz .. bir gece kaldı gibi.. onun da zamanı geldiğinde kendiliğnden ve yine biraz çaba ile tabii ki çözüleceğini biliyorum…

Uzun bir post oldu..Erin bu aralar öğlen az uyuyor bana pek vakit kalmıyor.. Bu hafta dahil 3 hafta boyunca ofise gitmeyeceğim.. kısa bir mecburi tatildeyim.. uyuduğu zamanlar az olunca yapacak işler de birikiyor..

Unutmadan ekleyeyim notlarıma:
Erin artık büyük-küçük kavramlarını da öğrendi.. yerinde kullanıyor: Eve yakın parkın küçük park Nişantaşındakinin büyük park olduğunu biliyor.. sıcak – soğuk biliyor.. karşıtlıkları anladı diyelim.. Kelime haznesi çok gelişti..birçok kelimeyi kullanıyor : asansör bile diyor 🙂

Mama sandalyesini artık kullanmıyor.. büyük adam gibi “dandalye”de (sandalyede) oturup yemeğini yiyor 🙂 bir de boyu yetse 😛 çorbasını,yemeğini,pilavını herşeyini artık kendi yiyor..

Bu kadar çabuk mu olacaktı bunlar.. olmadan önce olsun diye acelem neden di o zaman ??.. birden okula gidecek sanki ..

Hepsini kaydediyorum ..kaydet kaydet nereye kadar!!..:) şimdilerde elle tutulur bir albüm yapma işine giriştim..albümleri hazırladım..bu günlüğü tutmuş olmakla iyi bir iş yaptığımı daha da iyi anladım.. kocaman bir albüm yaptırdı amcası benim yönlendirmelerimle .. sanırım ciltçi ya da en yakınımız amcamız bile artık deli olduğumu düşünüyor.. osmanlı tarihi yazacak sanki.. kocaman iki cilt oldu.. bu kışın işi bunları doldurmak..sadece fotoğraf albümü değil tabii bu..herşey olacak.. 0-3 yaş bir albüm inşallah 3-6 yaş bir diğeri.. sonrası devam eder mi bilmiyorum 🙂 ama 0-3 yaş kesin olacak..

Bu günlüğün de ömrü kafamda biçildi gibi bu durumda..

Zamanla o da olacak..

Şimdi oğlumla yemek yeme vakti..

Bu eşleştirme oyunumuzda aynı zamanda şekilleri de öğrenebiliyoruz hatta renkleri..

Saklama kaplarını birlikte önümüze koyup kapaklarını açıyoruz. Kapakları bir tarafa kapları diğer tarafa koyduktan sonra önce bir kere gösterip sonra çocuğumuzun yapmasını istiyoruz. Kare, yuvarlak, dikdörtgen, küçük yuvarlak, büyük yuvarlak, mavi yuvarlak, yeşil yuvarlak gibi kavramları öğrenmesini sağlıyoruz..

Hepsi bu ..

Tabii hemen oyun grubumuzu anlattım ve bunu başarılı buldu.

Bu oyun gruplarında neler yapılması gerektiği ile ilgili konuşurken şu sonuçlar ortaya çıktı:
*Az oyuncak, çok oyun bakış açısı
*Bu yaşlardaki çocuklar ile belli bir aktivite yapmanın gerekli olmadığı
*Eğer illa ki bir aktivite yapılacaksa bir masa başı ya da bir oyun sadece istekli çocuklar ile gönüllü bir annenin bu aktiviteyi yapmasının doğru olacağı. İstemeyen çocuğun aktivitenin yapıldığı yerde tutulmaması gerektiği.
*Çocukların sadece bir arada olmasının yeterli olacağı.
Sonuç olarak bu oyun grubu işi son derece doğru ve faydalı, bu konuda hem fikir olduğumuzu zannediyorum zaten.

Çocukların bakım ile ilgili /çalışan anne/ bir sıkıntısı yoksa 3 yaşından evvel yuvaya/kreşe başlamasının bir gereği olmadığını konuştuk. Bu tip oyun grupları yeterli olacaktır.

İkinci konum TELEVİZYON:
Bildiğiniz üzere Fransada BABY TV ve türevleri yasaklandı. Bilmeyenler için.
Bu konu hakkında ben şunları söyledim :
“Erin bundan bir kaç ay öncesine kadar hiç tv görmedi, bilmedi..artık 2 yaşına yaklaşmaya başlaması dolayısıyla günde 15 dakikayı geçmemek üzere televizyon açmaya karar verdik. Animal planet diye hayvan belgeselleri yayınlayan kanalı denedim. Erin hayvanlar kitabını alıp karşısına geçip orada gördüklerini göstermeye, sabahları maymun taklidi yaparak hayvanları açmamı talep etmeye başladı.. yılanı, aslanı,timsahı,pengueni yani etrafta göremeyeceği hayvanları tanıdı..Bir de “da vinci learning”  diye bir bilim kanalı var, sabahları ‘dahi çocuklar’ / sanırım adı bu / diye bir program var onu açıyorum zaten yarım saat sürüyor.. son derece başarılı..Son olarak  yine sabahları TRT 1 de güzel bir çocuk programı var: elma kurdu nam nam.. bir kere gördüm ama dönüşümlü seyredime onu da katacağım”
Doktor da :
“İki yaşına kadar herhangi bir şekilde TV önermiyoruz ancak çocukların gelişimleri göz önünde bulundurulduğunda sizin yaptığınız gibi gerçek hayattan görüntüleri olan, çizgi olmayan, sessiz,diyalogsuz olmayan programlar EN FAZLA 15 dakika günde seyrettirilebilir.”
Bu kadar..

Emzirme hakkında:
2 yaşına kadar fiziksel olarak emzirmek çok iyi ancak psikolojik olarak 2 yaşına doğru kademeli olarak bıraktırmak gerekli. Çocuğun bağımsızlığını ilan etmeye çalıştığı bu dönemde artık anneden kopması daha doğru. Bunun için birden kesmek yerine – tabii bu bizim için geçerli çünü Erin sadece uyurken meme alıyor – uyuturken 10 dakika emzirip sonra kesip uyutmak. 10 -15 gün sonra bu 10 dakikayı 5 dakikaya düşürmek ve 5 dakika emzirdikten sonra kesip uyutmak ve 10-15 gün sonra hiç emzirmeden uyuyacağını anlatarak emzirmeden uyutmak. Uyku haricinde asla meme vermemek: ağlasa bile!!

Tuvalet eğitimi hakkında:
“İlla ki merdiven inip çıkan çocuğa eğitim başlayabilir diye bir kural yok önemli olan duygusal olgunluğun olması. Bir çok merdiven inip çıkabilen çocuğa  bu eğitime başlanamayabiliniyor” dedi..

Her doktorun ve herkesin bilgisi, fikri bu konularda vardır.
Ben bugün edindiğim bilgileri paylaştım.

Mevzu : Tuvalet eğitimi 2 yaşından önce olmalı mı? 2 yaşından sonra mı başlamalı??

Bence bir bebeğe eğitim her ne konuda olursa olsun doğduğu andan itibaren sadece konuşarak da olsa başlamalı. Onlar tepki vermeseler bile herşeyi anlıyorlar. Yüzüme boş boş baktığı zamanlarda bile burun kulak ağız nerede hep anlattım şimdi hepsini hatta çok çok önceden beri gösteriyor. Bu mantıkla tuvalet içinde hep konuştum. Diğer yazıda yazdığım gibi tuvalete girdiğimde kapıyı kapatmadım yanımda tuttum ve anlattım. Altını açarken hep “bak burdan çiş yapıyorsun” , “erin kaka mı yapmış?? Nereden yapıyor kaka??”, “Tuvalette ne yapılıyor??” gibi soruları  dinlemediğini düşünsem bile hep sordum.

Bu sabah Alpay altını değiştirirken Erin”ıhh” sesi çıkarttı ve “tuvalete gidelim mi?” sorusuna olumlu cevap verip tuvalette oturağına çişini yaptı. Zorlama yok!! Sadece soru ve Erinden gelen yanıtlar dikkate alınarak yapılan bir çalışma söz konusu. Kahvaltı sırasında baktım yüzü kızarıyor” Tuvalete gidelim mi?” diye sordum.. eliyle “ııh” diye tuvaleti gösterdi, gittik bu sefer yapmadı.Sorun yok.Bundan sonra konuşmaya, biz tuvaletteyken altı bağlı bile olsa elinde dergi ile oturağında oturması için teşvik etmeye devam.Belki kendi kendine tuvalete gerçekten iki yaşında gidecek ama kavram olarak ne olduğunu bilmesi bile 2 yaşından sonra işimizi kolaylaştırabilir diye düşünüyorum.

En son olarak,dikkat edilecek en önemli nokta bence çocuk istemiyorsa konunun üzerine gitmemek çocuk istediğinde buna cevapsız kalmamak.Herkesin bildiği gibi zorlama geç eğitim sonucu demek.

Fikrim bu..

okurdum ama kitap gibi annelerimiz var onları okudum ve gördüm ki Erin 10 aylıkken tuvalette ne yapıldığını sesli bir şekilde ifade eder hale geldi en son da aklıma bir anda gelip de evde bulundurduğum oturağı çıkartınca “ıhhh” diye ıkınma sesi yapıp oturmaya çalıştığını görünce bir kere daha anambabam usullerinin yanılmadığını gördüm.
Sürekli anlatmak, altını açtığında çişini ve kakasını nereden yaptığını göstermek ve sormak, tuvalete girince kapıyı kapatmak yerine Erin’i de içeriye alıp anlatmak bu sonucu doğurdu.
Pek tabii henüz altını açınca oturağına yapmıyor ama üzerine oturup ıkınma sesi çıkartıyor.. başlangıç için bu da yeterli.. artık oturak tuvalette ortada duruyor istediği zaman gidip bakıp ıkınma sesi çıkartıyor..

Gel gelelim mixer gibi bir velet olması konusunda elim kolum bağlı.. her yerde eli var ve birşeyleri doldurup boşaltmaktan, saksıların topraklarını mıncıklayıp elini bana temizle diye uzatarak gelmekten,pencereden sokağı seyretmekten,geçen simitçiye” hadeeee” diye cevap yetiştirmekten son derece keyif alıyor.

Ben artık Erin’in ilklerinin hızına yetişemez hale geldim her saat birşey ekleniyor ve ben her saat nasıl bunları aklımda tutacağımı şaşırıyorum.